KEMIK ERIMESI (OSTEOPOROZ) TIROID PARATIROID -PROF DR METIN OZATA

Endokrin ve Osteoporoz uzmani

Ahmet Mitaht Efendi Caddesi No: 12/3

kalamis-istanbul

Tel. 0 216 3486519

Kemik erimesi veya tibbi adiyla Osteoporoz varsa mutlaka bir ENDOKRIN UZMANINA basvurunuz. Kemik erimesinin nedenini arastiracak ve onu tedavi edecek olan ENDOKRIN UZMANIDIR. Kemik erimesinin nedeni cogunlukla bir hormon bozuklugudur. Altta yatan bu hormon bozuklugunu da ancak ENDOKRIN UZMANLARI teshis eder. Endokrin kelime manasşi horman hastaliklari uzmanlik dalidir.

Osteoporoz veya kemik erimesi kemiklerde kemik kitlesinde azalmayla karakterizedir. Bu nedenle kirilganlikta artis vardir.   Osteoporoz teshisi icin yapilan kemik mineral yogunlugu olcumunde bulunan degerin  normal kisilerin kemik yogunlugu ortalamasinin 2.5 standart deviasyondan daha az olmasi gerekir.
 
Kemik Erimesinin Nedenleri:
Kemik erimesi en cok kadinlarda menopozdan sonra gelisir. Kemik erimesinin  %80’den fazlasi menopoz sonrasi kadinlarda ve yaslilarda gorulur.
Kemik erimesinde genetik etkenler onemli rol oynamakla beraber beslenme, genel saglik durumu ve spor yapmanin da onemli etkileri vardir.
Ancak bazi diger hormon bozukluklari da kemik erimesine katkida bulunur.  Kemik erimesi yapan nedenler sunlardir:
1. Hormon Bozukluklari:  Menopoz- seks hormon azligi (hipogonadizm) , paratiroid hormon fazlaligi, tiroid bezinin fazla calismasi, kortizol hormon fazlaligi, prolaktin hormon fazlaligi ve  seker hastaligi
2. Bagirsak-Mide Hastaliklari: Mide ameliyati ile midenin bir kismi alinanlar, bagirsakta emilim bozuklugu olanlar, siroz ve  sarilik
3. Kanserler: multipli miyeloma, lenfoma, losemi
4. Ilaclar: Kortizon ilaclari, alkol, heparin, epilepsi ilaclari, siklosporin, kemoterapi
5. Beslenme bozukluklari: Az kalsiyum almak, proteinden fazla beslenme, sut icince ishal olmak
6. Hareketsizlik
7. Sigara icmek
8. Gebelik ve emzirme donemi
9. B12 vitamin eksikligi

 Sikligi
 Kemik erimesi  genellikle 45 yasindan sonra baslar  ve yasla birlikte gorulme sikligi artar.  Kemik erimesi  50-60 yaslarindaki kadinlarda % 40-55 oraninda, 60-70 yas arasi % 75 oraninda, 70 yas uzerinde ise  % 85-90 dolayindadir. Beyaz irktan kadinlarin 50 yasina geldiklerinde % 40’inda, erkeklerin ise % 13’unde kalan yasamlarinda mutlaka bir kirikla karsilasacagi varsayilmaktadir.
Kadinlarda ostrojen eksikligi ve her iki cinste yaslanma sonucu kemigin  yenilenme olayi bozulmaya baslar. Menopoz boyunca birim zamanda yapilan yeni kemik unitelerinin sayisinda artis soncu gecici bir kemik kaybi olur. Dogal veya cerrahi menopozdan sonra  omurga kemiklerinde yillik % 3-5 dolayinda kayip baslar ve bu durum ilk 5-10 yilda belirgindir. Daha sonraki yillarda da kemik kaybi devam eder ama hizi yavaslamistir. Menopozda artan kemik kaybinin ostrojen eksikligine bagli oldugu aciktir.
En erken ve en hizli kemik kaybi omurga kemiklerinde  gorulur ve kemik kitlesi azaldikca kirik riski artar.
Kemik kaybi menopozdan sonra devam eder ve 60 yasindan buyuk erkeklerde de belirgin hale gelir. Yaslilik donemindeki kemik kaybinda da ostrojen eksikliginin bir miktar rolu vardir. Erkeklerde de bunun etkisi oldugu ileri surulmustur.
Yaslilik osteoporozunda  baslica etken olarak bobrekle kalsiyum atiliminin artmasi gosterilmekte ve burada da ostrojen eksikliginin bir rolu olabilecegi ileri surulmektedir

Klinik Ozellikler:
Genelde kemik erimesinde sikayet yoktur. Hastalarda sirt agrisi onemli bir belirti olabilir.  Kemik erimesine  bazi kisilerde ancak  kirik olunca farkina varilir.  Osteroporozun en sik komplikasyonu  omurga  kiriklaridir. Bu kiriklar da siklikla belirti vermez ve ancak  % 10-20’sinde ani baslayan  agri seklinde gelisebilir. Cok sayida omurga kirigi olusmasi hastanin boyunun kisalmasina ve  kamburlasmasina  yol acar.
Kemik erimesine bagli  kiriklarda ozellikle hareket esnasinda agrilar gorulebilir ve zamanla bu agrilar  devamli bir  hal alir.
Kadinlarin % 15’i, erkeklerin ise  % 5 kadarinda 80 yas civarinda kalca kirigi gelisebilir. Kemik erimesi tum kemikleri etkilediginden 40 yasindan sonra  kemik kirigi olusanlarda  kemik erimesi yonunden inceleme yapmalidir.

Kemik erimesi nedenleri arastirilirken  bobrek hastaligi, bobrek  tasi olup olmadigi, tiroid hastaligi, kortizon kullanimi, Cushing sendromu denen bobrek ustu bezi asiri calismasi, seker hastaligi, seks hormon azligi,  hareketsizlik,  karaciger hastaligi ve  mide barsak hastaliklari  olup olmadigi akilda bulundurulmali ve bu nedenlerin uzerine gitmek ve arastirmak gerekir. 

Asiri alkol veya kafein kullanimi ve sigara icimi  de kemik erimesine neden olabilir.
 

Beslenme, ozellikle kalsiyumla ilgili beslenme onemlidir. Sut, yogurt ve ayran gibi kalsiyum kaynaklarini almayan kisilerde kemik erimesi siktir.

Kemik erimesi olan kisilerde tetkik olarak sunlar yapilir:
 Kanda  kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz
 Tiroid hormonlari,
 Tam kan sayimi,
 Sedimentasyon,
 Karaciger ve bobrek  testleri
 Serum kalsiyum yuksek ise  paratiroid hormon duzeyine  bakilmalidir.
Ozellikle yasli hastalar ve beslenme bozuklugu durumunda serum (25 OH) D vitamini duzeyi bakilmalidir.
Total ve Kemige Ozgu Alkalen Fosfataz (ALP)
Osteokalsin (OK)
Idrarda hidroksipirolin
Piridinium Capraz Baglar ve Tip 1 Kollagen Telopeptid Yikim Urunleri
Gece boyu acligi takiben sabah ac karna alinan idrar orneginde kalsiyum olcumu (kreatininle duzeltilerek = Ca/Cr) kemik yikimini yansitan cok ucuz bir yontemdir.
Aclik idrar kalsiyumu yikim sirasinda aciga cikan kalsiyumu yansitmasi yaninda bobrekte kalsiyum tutulumunda etkili olan kalsiyumu duzenleyen hormonlarin aktivitesi ve ostrojenden de etkilenir.

Kemik Dansitometresi
Osteoporoz veya kemik erimesi kemik kitlesi veya yogunlugunun normal degerlerin altina dusmesidir.  Kemik erimesini anlamak icin en iyi olcum metodu DEXA yontemidir. Bu yontemle tum vucut kemik yogunlugu olculebildigi gibi tek tek  omurgalar,  uyluk kemigi ve onkol  kemik olcumleri de yapilabilir.
Omurgada standart olarak L1-L4 arasi olcum yapilir.  Uylukta ise uyluk boynu, buyuk trokanter, intertrokanterik alan ve Ward ucgeninin ayri ayri degerlendirilmesi olanaklidir.
Cekim suresi omurgalar icin 3-5 dakika, tum vucut olcumleri icin 10-20 dakika dolayindadir.
Bu tetkik sirasinda   cok az radyasyona  maruz kalinir ve bu radyasyon <2 mrad’tir.  Maliyeti de nispeten azdir.
Kemik yogunlugunu yansitan ve gr/cm2 cinsinden ifade edilen kemik mineral yogunlugunun normal degerleri yas  gruplari ile cinse gore ayri ayri belirlenmistir.
 DEXA ile yapilan olcumlerde iki karsilastirma parametresi kullanilir:
 Bunlardan biri Z skorlamasi, digeri T skorlamasidir.
Z skorlama, olcum bolgesinin kemik yogunluk degerleri ile ayni yas ve cinsteki normal  kisilerin ortalama degerlerinin standart sapmasi cinsinden hesaplanan miktari arasindaki farki gosterir. Yas ve cinse gore belirlenen ortalama  Z degeri 0’dir. Buna gore bulunan degerler + veya – olabilir. Bu yontemle ayni zamanda hastanin degerlerinin yuzde cinsinden ayni yas ve cinsteki normal populasyon icindeki yeri de belirtilir.
 T skorlama ise 20-35 yas arasi belirli bir cins ve irktaki normal populasyonun yine standart sapma cinsinden degerini yansitir. Bu degerleri gore –2 SD’lik bir deger kirik esigi olarak onerilmektedir.
DEXA yontemi gunumuz icin osteoporozun tani ve takibinde en iyi yontem olarak kabul edilmektedir

.Tedavi:
Osteoporozun onlenmesi icin hem yasam stili degisiklikleri hem de ilac tedavisi yapilmalidir. Kemigi guclendirmek icin uygun egzersiz programlari, gunes isigindan yeterince yararlanma, kalsiyum ve D vitamini destegi osteoporozun onlenmesi konusunda yararli olabilecek yaklasimlardir.
 Osteoporoz tedavisinde hormon replasmani, Kalsitonin, D vitamini, bifosfonat ilaclari gibi ilaclar kullanilir. Bunlarin hangisinin sizin icin uygun olacagini ENDOKRIIN UZMANI AYARLAR

Ulkemizde D vitamini eksikligi yaygindir. Sizin ve cocuklarininizin kan D vitamini düzeylerini mutlaka olcturun. D vitamini duzeyi (25OH D Vitamini) 30'un altinda olmamalidir. D vitamini eksikligi  kemik erimesinden baska bircok hastaliga da neden olmaktadir. En iyi D vitamini kaynagi gunestir. Hergun 15 dakika gunes gıorunuz.  Yuzunuz, kollariniz gunes gormelidir.

Osteoporoz pratikte kadinlarda sik gorulen bir hastalik olmakla birlikte erkeklerde de az degildir. Tum kalca kiriklarinin %20’si, tum vertebra kiriklarinin yaklasik %15’i erkeklerde gorulur. 90 yasina gelmis 6 erkekten birinde kalca kirigi vardir. Erkeklerde osteoporozun az gorulmemesinin nedeni pik kemik kitlesinin kadinlara gore daha fazla olmasi ve menopoz gibi bir etkenin olmamasidir. Konstitusyonel puberte gecikmesi olan eriskin erkeklerde kemik yogunlugu dusuk kalabilir. Yasli olmayan bir erkekte osteoporoz gorulmusse sebep genellikle alkolizm veya  seks hormon  (testosteron) azligidir. Agir sigara icimi diger bir faktordur.  Bununla birlikte diger hormon bozukluklari da arastirilmalidir. Alendronat tedavisi erkek osteoporozunda yararlidir.

ENDOKRİNOLOJİ NEDİR?

Free Link Exchange

Gulet Charter

Otel Yorum

Jquery Ajax

Açık Öğretim AÖF

Tatil Turları

Site Ekle

5 Yıldız Oteller

Ekonomik Tatil

4 Yıldız Oteller

Site Ekle

Ekonomik Tatil

Gulet Charter

Otel Yorum

Jquery Ajax

Açık Öğretim AÖF

Tatil Turları

Site Ekle

5 Yıldız Oteller

Ekonomik Tatil

4 Yıldız Oteller

Site Ekle

Ekonomik Tatil

toplist.tv.tr

Zirve100 Site ekle

Doktorlar

Learn about Dog Health at home. This site is listed under Turkey Directory